Nhiệm vụ tập trung tìm hiểu cách người dân nhận biết, đánh giá và thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường tại xã Hưng Hà, tỉnh Hưng Yên. Các yếu tố như đặc điểm cá nhân, điều kiện hộ gia đình, nguồn thông tin và cách tổ chức thực hiện ở cộng đồng cũng được quan tâm nghiên cứu.

Với phương pháp phân tích tài liệu, quan sátvà khảo sát trực tuyến 150 người dân đại diện 150 hộ gia đình, đồng thời  vận dụng khung phân tích kiến thức - thái độ - thực hành (KAP) để phân tích các nội dung về môi trường như rác, nước thải sinh hoạt, phụ phẩm nông nghiệp, chuồng trại, chất thải chăn nuôi, cây xanh, nghĩa trang và hình thức hỏa táng.

Ảnh: Toàn cảnh Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở

Kết quả khảo sát cho thấy đa số người dân trả lời coi trọng trách nhiệm bảo vệ môi trường: 92% đồng ý đây là trách nhiệm của mọi người, 94,7% đồng ý cần sự chung tay của cộng đồng. Tuy nhiên, mức độ quan tâm và hiểu biết đối với từng công việc còn khác nhau. Có 61,3% quan tâm hoặc rất quan tâm đến môi trường, trong khi 68,7% chưa biết hoặc mới nghe nói về phân loại rác tại nguồn.

Một phát hiện đáng chú ý là sự khác nhau giữa thái độ, mức sẵn sàng và thực hành. Theo câu hỏi riêng về phân loại rác, 28,7% người trả lời cho biết hộ thực hiện thường xuyên; tỷ lệ sẵn sàng hoặc rất sẵn sàng phân loại là 53,3%. Các kết quả này gợi mở nhu cầu hỗ trợ để người dân chuyển sự đồng thuận thành công việc cụ thể và duy trì trong sinh hoạt hằng ngày.

Phân tích đa biến ghi nhận hiểu biết chuyên biệt về phân loại có mối liên hệ thuận với cả thực hành thường xuyên và sự sẵn sàng tham gia. Những khó khăn người trả lời nêu ra liên quan đến thời gian, tuổi cao hoặc sức khỏe, kinh phí và phương tiện, thói quen sinh hoạt và việc tiếp cận hướng dẫn. Các phát hiện cho thấy cần xem xét đồng thời hiểu biết của người dân và điều kiện thực hiện tại hộ gia đình, cộng đồng.

Từ những kết quả và  phát hiện tại thực địa, nghiên cứu đề xuất tăng cường hướng dẫn theo từng thao tác, kết nối phân loại tại hộ với khâu thu gom và xử lý, hỗ trợ phù hợp với hoàn cảnh gia đình. Việc công khai lịch dịch vụ, đầu mối tiếp nhận phản ánh và theo dõi khả năng duy trì thực hành cũng được nhấn mạnh. Các khuyến nghị hướng đến công việc và trách nhiệm cụ thể của chính quyền, đơn vị thu gom, thôn, đoàn thể và người dân.

Hội đồng nghiệm thu đánh giá cao kết quả nghiên cứu và nhất trí thông qua nhiệm vụ, đề nghị chủ nhiệm vụ tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện báo cáo tổng hợp, làm rõ hơn các phát hiện về bảo vệ môi trường nông thôn trong xây dựng nông thôn mới nâng cao.

Phan Đức Nam