Tóm tắt nội dung

Nghiên cứu làm rõ khoảng trống lý luận về mối quan hệ mẹ chồng – con dâu dưới góc nhìn của con dâu và mối liên hệ của quan hệ này với sự hài lòng trong hôn nhân, một chủ đề còn ít được nghiên cứu độc lập ở Việt Nam. Trên cơ sở vận dụng lý thuyết thích nghi giao tiếp, nghiên cứu bước đầu xây dựng thang đo quan hệ mẹ chồng – con dâu nhằm phân tích đặc điểm và xu hướng tương tác giữa hai bên.

Kết quả thực tiễn cho thấy quan hệ mẹ chồng – con dâu hiện nay có cả yếu tố chủ động, tích cực và thụ động, né tránh, song xu hướng chủ động, tích cực chiếm ưu thế, thể hiện sự hội tụ nhiều hơn phân kỳ. Quan hệ này có sự khác biệt theo số năm kết hôn, nơi sinh sống của con dâu và điều kiện kinh tế của mẹ chồng. Sự hài lòng trong hôn nhân của con dâu nhìn chung ở mức cao và có mối liên hệ thuận chiều với quan hệ mẹ chồng – con dâu, dù mức độ ảnh hưởng không mạnh.

Đề tài đã rút ra kết luận

Đề tài kết luận cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận thông qua chuẩn hóa thang đo quan hệ mẹ chồng – con dâu và mở rộng nghiên cứu với các biến trung gian khác. Về thực tiễn, cần khuyến khích mẹ chồng và con dâu duy trì thái độ tôn trọng, chủ động và tích cực trong giao tiếp; người chồng đóng vai trò kết nối, chia sẻ và đồng hành; các tổ chức xã hội tăng cường truyền thông, giáo dục về ứng xử gia đình.

Về hàm ý chính sách, nghiên cứu kiến nghị bổ sung và cụ thể hóa quy định pháp luật liên quan đến quan hệ mẹ chồng – con dâu; đẩy mạnh phổ biến Luật Hôn nhân và Gia đình và Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; tăng cường giáo dục bình đẳng, tôn trọng và ranh giới trong gia đình; khuyến khích các chương trình tiền hôn nhân và lồng ghép nội dung này vào quy ước, hương ước và chuẩn mực ứng xử gia đình.