Hội thảo đã lắng nghe 10 tham luận được trình bày tại hai phiên làm việc, phản ánh những kết quả nghiên cứu đa dạng và cập nhật về thực trạng tâm lý của thanh thiếu niên Việt Nam hiện nay. Các nghiên cứu đã chỉ ra bức tranh đáng lo ngại về sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên với nhiều biểu hiện như lo âu học đường, cô đơn, nghiện điện thoại thông minh, rối loạn tăng động giảm chú ý, khủng hoảng hiện sinh, rối loạn ám ảnh cưỡng bức, suy giảm động cơ học tập và cảm nhận hạnh phúc. Những kết quả này cho thấy thanh thiếu niên đang chịu tác động đồng thời từ áp lực học tập, gia đình, nhà trường, môi trường số và các biến đổi xã hội nhanh chóng.

Một kết quả nổi bật của hội thảo là việc khẳng định vai trò trung tâm của gia đình và nhà trường trong phòng ngừa và can thiệp các vấn đề tâm lý của thanh thiếu niên. Nhiều tham luận và ý kiến thảo luận đã chỉ ra rằng phong cách giáo dục của cha mẹ, mức độ hỗ trợ tự chủ, sự kết nối cảm xúc trong gia đình, cũng như môi trường học đường an toàn, thân thiện có tác động trực tiếp đến động cơ học tập, cảm nhận hạnh phúc và sức khỏe tâm lý của trẻ. Đồng thời, hội thảo cũng làm rõ những rào cản từ định kiến xã hội và nhận thức của cha mẹ, khiến quá trình can thiệp và trị liệu gặp nhiều khó khăn.

Hội thảo đã cung cấp các bằng chứng khoa học quan trọng thông qua các nghiên cứu định lượng quy mô lớn và các nghiên cứu ca lâm sàng, góp phần làm rõ hiệu quả của một số mô hình và liệu pháp can thiệp như liệu pháp nhận thức – hành vi, tiếp cận nhân văn – hiện sinh, chánh niệm và các mô hình hỗ trợ đa tầng trong trường học. Các kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị học thuật mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao, tạo cơ sở cho việc xây dựng các chương trình sàng lọc, phòng ngừa và can thiệp sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên.

Một điểm nhấn quan trọng khác của hội thảo là sự thống nhất cao về nhu cầu chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành khuyến nghị chính sách. Các đại biểu cho rằng các vấn đề tâm lý của thanh thiếu niên không chỉ là vấn đề cá nhân mà gắn chặt với các thiết chế và cấu trúc xã hội, đòi hỏi sự phối hợp liên ngành giữa giáo dục, y tế, lao động – xã hội và các tổ chức cộng đồng. Hội thảo đã gợi mở hướng xây dựng các chương trình nghiên cứu cơ bản, có hệ thống và dài hạn về tâm lý thanh thiếu niên, đồng thời tham chiếu kinh nghiệm quốc tế nhưng cần được điều chỉnh phù hợp với bối cảnh văn hóa Việt Nam.

Phát biểu tổng kết hội thảo, PGS.TS. Chu Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Xã hội học và Tâm lý học, khẳng định hội thảo đã cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng cho công tác hoạch định chính sách và triển khai các giải pháp hỗ trợ sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên. Kết quả hội thảo nhấn mạnh rằng các can thiệp trong thời gian tới cần vượt ra khỏi cách tiếp cận phòng ngừa đơn thuần, hướng tới các biện pháp hỗ trợ và can thiệp kịp thời, có hệ thống, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm sự phát triển lành mạnh của thế hệ trẻ.

Hội thảo kết thúc vào 17h00 cùng ngày, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc kết nối nghiên cứu học thuật với thực tiễn chính sách và can thiệp xã hội trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên.