Viện Xã hội học và Tâm lý học là tổ chức khoa học và công nghệ công lập trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, được thành lập trên cơ sở hợp nhất Viện Xã hội học và Viện Tâm lý học (theo Quyết định số 431/QĐ-KHXH ngày 19/3/2025 của Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam phê duyệt Đề án hợp nhất Viện Xã hội học và Viện Tâm lý học thành Viện Xã hội học và Tâm lý học.

Viện Xã hội học và Tâm lý học chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01 tháng 4 năm 2025 theo Quyết định số 494/QĐ-KHXH ngày 31/3/2025 của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Viện Xã hội học và Tâm lý học.