Tham dự buổi tọa đàm có PGS.TS. Đặng Thị Hoa, Phó Viện trưởng Viện Xã hội học và Tâm lý học, chủ trì; cùng các đồng chí Phó Viện trưởng và các nhà nghiên cứu của Viện.

Mở đầu buổi tọa đàm, PGS.TS. Đặng Thị Hoa nhấn mạnh, hoạt động tọa đàm khoa học không chỉ là diễn đàn trao đổi chuyên môn, chia sẻ kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm nghiên cứu giữa các cán bộ khoa học trong Viện, mà còn góp phần thúc đẩy hoạt động học thuật, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và tăng cường năng lực nghiên cứu trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Ảnh: PGS. TS. Đặng Thị Hoa, Phó Viện trưởng Viện Xã hội học và Tâm lý học chủ trì buổi tọa đàm

Tiếp theo chương trình, ThS. Nguyễn Diệp Hà, đại diện nhóm nghiên cứu, trình bày khái quát về bối cảnh, cơ sở lý luận, quá trình xây dựng thang đo và phương pháp nghiên cứu của đề tài. Phần trình bày cho thấy việc lựa chọn các nội dung khảo sát được xây dựng trên cơ sở phân tích bối cảnh xã hội mà thế hệ Gen Z trưởng thành, bao gồm sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, sự mở rộng các mối quan hệ xã hội trong không gian trực tuyến và trực tiếp, cũng như xu hướng gia tăng sự tham gia của người trẻ vào các vấn đề xã hội. Đồng thời, nhóm nghiên cứu tổng hợp các bằng chứng từ những nghiên cứu trước về những xu hướng nổi bật của Gen Z như đề cao bản sắc cá nhân, chịu tác động của quá trình so sánh xã hội trên môi trường số, cởi mở với sự đa dạng và ngày càng quan tâm đến các vấn đề đạo đức, môi trường và trách nhiệm xã hội.

Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đã xây dựng bộ công cụ khảo sát gồm ba nhóm nội dung cốt lõi phản ánh đặc điểm tâm lý xã hội của thế hệ Gen Z, bao gồm cảm xúc xã hội, hành vi xã hội và trách nhiệm xã hội, đồng thời kết hợp các thang đo chuẩn hóa quốc tế về mức độ cô đơn (UCLA-8) và sức khỏe tinh thần (PHQ-4, WHO-5) nhằm phục vụ các phân tích mở rộng.

Ảnh: ThS. Nguyễn Diệp Hà, nghiên cứu viên, Viện Xã hội học và Tâm lý học trình bày tại buổi tọa đàm

Trong phần phương pháp nghiên cứu, ThS. Nguyễn Diệp Hà đã giới thiệu quy trình xây dựng và kiểm định thang đo thông qua các kỹ thuật phân tích tâm trắc hiện đại. Sau giai đoạn phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis – EFA), nhóm nghiên cứu tiếp tục sử dụng phân tích nhân tố khẳng định (Confirmatory Factor Analysis – CFA) trong khuôn khổ mô hình phương trình cấu trúc (SEM) nhằm kiểm định mức độ phù hợp của mô hình đo lường với dữ liệu khảo sát. Kết quả cho thấy các thang đo đều đạt mức độ phù hợp tốt hoặc chấp nhận được theo các chỉ số đánh giá mô hình như χ²/df, CFI, TLI, SRMR và RMSEA, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về độ tin cậy và giá trị đo lường, tạo cơ sở khoa học cho các phân tích tiếp theo.

Tiếp nối chương trình, TS. Nguyễn Phúc Lộc, thành viên nhóm nghiên cứu, trình bày những kết quả bước đầu của nghiên cứu trên mẫu khảo sát 1.242 người thuộc thế hệ sinh từ năm 1995–2012 đang sinh sống tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả cho thấy đặc điểm tâm lý xã hội của thế hệ Gen Z được phản ánh trên ba phương diện chính là cảm xúc xã hội, hành vi xã hội và trách nhiệm xã hội. Trong đó, người trẻ có xu hướng gắn kết cảm xúc mạnh với người thân, thể hiện tích cực trong các hành vi ứng xử trên môi trường số và quan tâm đến trách nhiệm công dân hiện đại, đồng thời vẫn còn những hạn chế nhất định trong hợp tác nhóm và trách nhiệm đối với tổ chức. Nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ tích cực giữa các yếu tố như đồng cảm, lòng tin, hành vi hướng đến người khác và trách nhiệm với cộng đồng, qua đó gợi mở một số định hướng trong giáo dục, phát triển kỹ năng xã hội và xây dựng các chương trình can thiệp dành cho thế hệ trẻ.

Ảnh: TS. Nguyễn Phúc Lộc, nghiên cứu viên, Viện Xã hội học và Tâm lý học trình bày tại buổi tọa đàm

Phần thảo luận của tọa đàm diễn ra trong không khí sôi nổi, tập trung phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề liên quan đến bối cảnh thực hiện nghiên cứu, các kết quả mà nghiên cứu đã đưa và những đóng góp về mặt thực tiễn cũng như lý luận.

Ảnh: Các nhà nghiên cứu Viện Xã hội học và Tâm lý học tham gia trao đổi tại buổi Tọa đàm

Phát biểu kết luận, PGS.TS. Đặng Thị Hoa trân trọng cảm ơn các diễn giả và nhóm nghiên cứu đã chia sẻ những kết quả bước đầu của nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ. Đồng chí đánh giá cao giá trị khoa học và thực tiễn của nghiên cứu, đồng thời khẳng định những nội dung được trao đổi tại tọa đàm không chỉ góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng các phương pháp phân tích dữ liệu hiện đại trong khoa học xã hội mà còn tạo tiền đề cho việc mở rộng các nghiên cứu về đặc điểm tâm lý xã hội của thế hệ trẻ trong bối cảnh chuyển đổi số. Đồng chí cũng đề xuất tiếp tục tổ chức các buổi sinh hoạt học thuật chuyên sâu về phương pháp nghiên cứu, xử lý và phân tích dữ liệu nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học của Viện.

TS. Rơ Đăm Thị Bích Ngọc
Phòng Tâm lý học Xã hội và Ứng dụng