Tọa đàm khoa học: Thực trạng và một số yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng dịch vụ y tế của lao động di cư tại Việt Nam giai đoạn 2012-2022 (Qua phân tích bộ số liệu VHLSS)

15/08/2025

Ngày 15/8/2025, tại Viện Xã hội học và Tâm lý học đã diễn ra tọa đàm khoa học với chủ đề “Thực trạng và một số yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng dịch vụ y tế của lao động di cư tại Việt Nam giai đoạn 2012–2022 (qua phân tích bộ số liệu VHLSS)”. Tọa đàm nhằm trao đổi, thảo luận kết quả nghiên cứu và làm rõ những vấn đề lý luận, phương pháp cũng như thực tiễn liên quan đến việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế của lao động di cư tại Việt Nam trong giai đoạn vừa qua.

Tọa đàm do PGS. TS. Nguyễn Đức Vinh chủ trì, với sự tham gia của các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu thuộc Viện Xã hội học và Tâm lý học cùng một số chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực nghiên cứu di cư và y tế. ThS. Trần Việt Long đã trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu, tập trung phân tích thực trạng sử dụng dịch vụ y tế của lao động di cư và các yếu tố tác động trên cơ sở khai thác bộ dữ liệu Điều tra mức sống hộ gia đình Việt Nam (VHLSS).

Tại phần thảo luận, các ý kiến nhận xét đã tập trung đánh giá giá trị và những điểm cần hoàn thiện của nghiên cứu. PGS. TS. Nguyễn Đức Chiện cho rằng đây là một chủ đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao; việc sử dụng bộ dữ liệu quốc gia là một nỗ lực đáng ghi nhận, song cũng đòi hỏi sự thận trọng trong lựa chọn biến số, đối tượng phân tích và khung lý thuyết. Một số góp ý nhấn mạnh việc cần tập trung rõ hơn vào nhóm lao động di cư, làm rõ tính cấp thiết, khách thể, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu, đồng thời rà soát kỹ các kết quả phân tích và kết luận.

TS. Nghiêm Thị Thủy cho rằng mục tiêu nghiên cứu hiện còn rộng so với phạm vi đề tài, cần xem xét lại đối tượng, khách thể và khung phân tích cho phù hợp với bộ dữ liệu sử dụng. Bên cạnh đó, việc lựa chọn lý thuyết hành vi sử dụng dịch vụ y tế, bổ sung một số biến quan trọng như bảo hiểm y tế, quy mô hộ gia đình, cũng như làm rõ cấu trúc mẫu nghiên cứu sẽ giúp nâng cao giá trị khoa học của nghiên cứu.

Các ý kiến khác cũng chỉ ra những khó khăn trong việc xác định lao động di cư trong bộ dữ liệu, vấn đề cỡ mẫu, độ chính xác của thông tin khi người trả lời là chủ hộ, cũng như vai trò của tình trạng sức khỏe và chi phí y tế đối với hành vi sử dụng dịch vụ y tế của người di cư. Một số đại biểu đề xuất cân nhắc bổ sung hoặc kết hợp thêm các nguồn dữ liệu khác nhằm làm phong phú và tăng độ tin cậy cho kết quả nghiên cứu.

Phát biểu kết luận tọa đàm, PGS. TS. Nguyễn Đức Vinh đánh giá cao nỗ lực của nhóm nghiên cứu trong việc khai thác bộ dữ liệu lớn và phức tạp, đồng thời nhấn mạnh đây là kinh nghiệm quan trọng cho các chủ nhiệm đề tài trong việc cân nhắc kỹ tính phù hợp của dữ liệu với mục tiêu nghiên cứu ngay từ giai đoạn xây dựng đề cương. Những ý kiến trao đổi tại tọa đàm là cơ sở quan trọng để nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện nội dung, phương pháp và định hướng nghiên cứu trong thời gian tới.

Tọa đàm kết thúc vào lúc 15 giờ 15 phút cùng ngày, góp phần thúc đẩy trao đổi học thuật và nâng cao chất lượng nghiên cứu về lao động di cư và y tế tại Việt Nam.